Kremlere rağmen iyileşmeyen makat çatlağında (anal fissür) ameliyattan önce değerlendirilen seçeneklerden biri, makat kasına botulinum toksini (halk arasında botoks) uygulanmasıdır. Bu yazıda yöntemin nasıl etki ettiğini, kimler için uygun olabileceğini ve işlem sonrası süreci anlatıyoruz.
Botulinum toksini makat çatlağında nasıl etki eder?
Makat çatlağında iç makat kası (iç sfinkter) sürekli kasılı kalır. Bu kasılma hem ağrıyı artırır hem de çatlağa giden kan akışını azaltarak iyileşmeyi zorlaştırır. Botulinum toksini, kası uyaran sinir sinyalini geçici olarak azaltır. Kas gevşediğinde ağrı hafifler ve çatlağın iyileşmesi için uygun ortam oluşur.
Etki kalıcı değildir. Kas birkaç ay içinde eski gücüne döner. Amaç, bu sürede çatlağın kapanmasıdır.
Kimlerde değerlendirilebilir?
Botoks herkes için ilk seçenek değildir. Genellikle şu durumlarda gündeme gelir:
- Dışkılama düzeni ve uygun kremlere rağmen iyileşmeyen kronik çatlak
- Ameliyattan önce daha az girişimsel bir yöntem denemek isteyen hastalar
- Kalıcı kas kesisi içeren cerrahinin daha dikkatli tartışılması gereken bazı hastalar
Uygunluk muayene bulgularına, önceki tedavilere ve genel sağlık durumunuza göre hekim tarafından belirlenir.
İşlem öncesi ve uygulama
İşlem öncesinde muayeneyle tanı netleştirilir, kullandığınız ilaçlar ve varsa kas hastalığı gibi durumlar sorgulanır. Uygulama, makat çevresindeki kasın belirlenen noktalarına ince iğneyle enjeksiyon şeklinde yapılır ve kısa sürer. Hangi ortamda (poliklinik ya da ameliyathane) ve hangi anestezi yöntemiyle yapılacağına hekim karar verir.
İşlem sonrası iyileşme ve kontrol
- Kasın gevşemesi birkaç gün içinde başlar. Ağrıdaki azalma ilk günlerde ya da haftalarda hissedilebilir.
- Çatlağın tamamen iyileşmesi haftalar sürebilir.
- Bu süreçte dışkıyı yumuşak tutmak, lifli beslenmek ve ılık oturma banyosuna devam etmek önemlidir.
- Hekimin belirlediği zamanda kontrole gidilmesi, iyileşmenin takibi açısından gereklidir.
Olası yan etkiler
Botoks genellikle iyi tolere edilen bir yöntemdir, ancak yan etkisiz değildir. En sık bildirilen yan etki, geçici olarak gaz ya da dışkı tutmakta zorlanmadır. Bu durum çoğunlukla ilaç etkisi azaldıkça düzelir. Enjeksiyon yerinde ağrı, morarma ya da nadiren enfeksiyon görülebilir. Belirgin ve süren bir şikâyet olursa hekiminize başvurun.
Botoks, krem ve ameliyat arasında seçim nasıl yapılır?
Makat çatlağı tedavisi genellikle basamaklı ilerler:
- Dışkılama düzeni ve kremler: Yeni çatlaklarda çoğu zaman ilk adımdır. Ayrıntılar için Makat çatlağına hangi krem iyi gelir? yazısına bakın.
- Botoks: Kreme yanıt vermeyen kronik çatlaklarda geçici kas gevşetme seçeneğidir.
- Cerrahi (lateral internal sfinkterotomi): Kronik çatlakta iyileşme oranı yüksek bir yöntemdir. Ancak kasın bir kısmını kalıcı olarak gevşettiği için uygun hasta seçimi önemlidir.
Botoks sonrası çatlak tekrar edebilir. Tekrar oranları genel olarak cerrahiden yüksektir. Bu nedenle hangi yöntemin seçileceği, artıları ve eksileri konuşularak hasta ile birlikte kararlaştırılır. Hastalığın genel tablosu için Anal fissür nedir? yazısını okuyabilirsiniz.
Çatlak tekrarlarsa ne olur?
Botoks sonrası çatlak iyileşip daha sonra yeniden açılabilir. Böyle bir durumda hekim; tekrar botoks uygulanmasını, krem tedavisine dönülmesini ya da cerrahi seçeneği değerlendirebilir. Tekrarlayan çatlaklarda alttaki nedenin (kronik kabızlık, ishal, bağırsak hastalıkları) araştırılması da önemlidir. Cerrahi sonrası süreç için Anal fissür ameliyatı sonrası iyileşme yazısına göz atabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Makat çatlağında botoksun etkisi kalıcı mı?
Hayır. Kas gevşetici etki birkaç ay sürer. Amaç bu sürede çatlağın iyileşmesidir. Çatlak iyileştikten sonra etki geçse de sorun her zaman geri dönmez.
Botoks uygulaması ağrılı mı?
Enjeksiyon sırasında kısa süreli bir rahatsızlık hissedilebilir. Uygulama ortamı ve anestezi yöntemi hekim tarafından konforunuz göz önünde tutularak belirlenir.
Botoks gaz ya da dışkı kontrolünü etkiler mi?
Bazı hastalarda geçici olarak gaz ya da dışkı tutmakta zorlanma olabilir. Bu durum çoğunlukla ilaç etkisi azaldıkça düzelir. Süren bir sorun olursa hekiminize başvurun.
